Dowidzenia, dowidzenia, drogę przed siebie już znasz

Z druhną Lucyną Andrysiak poznałem się w 1996 roku podczas Bieszczadzkiej Akcji Szkoleniowej. Tak się złożyło, że mieliśmy okazję wspólnie przemierzyć drogę ze Wetliny do Włocławka jej samochodem marki Polonez, spędzając wiele godzin na rozmowach o harcerstwie, życiu i młodości. Od tamtej pory zaczęła się moja przygoda w Chorągwi Kujawsko-Pomorskiej (wspominałem o tym http://swojdruh.pl/na-wlasnej-skorze/) . Przez wiele lat mieliśmy okazję współpracować z poziomu hufca, a od kilku lat pełniąc funkcję przewodniczącego Rady Chorągwi Kuj-Pom ZHP. Druhnę Lucynę, powszechnie lecz serdecznie nazywaną „szefową” zapamiętam jako osobę dbającą o relacje z ludźmi, umiejącą pogodzić najbardziej podzielonych zachowując przy tym swoją pogodę ducha. Choć będzie nam jej brakować, warto wziąć w szczególności w tych sprawach z niej przykład.

Dziś wysłuchaliśmy wiele słów, w których każdy chciał pożegnać i wspomnieć najważniejsze cechy jej silnej osobowości, która przez wiele lat kształtowała przestrzeń życiową społeczności województwa. Powiało smutkiem, ale też optymizmem. Bo każdy z nas powinien wziąć za przykład wypełnione role naszej przywódczyni.

Najwięcej uwagi moim zdaniem przykuły słowa wypowiedziane przez druhnę Basię, bydgoską instruktorkę, wieloletnią współpracowniczkę druhny Lucyny, obecnie sekretarz Rady Chorągwi Kujawsko-Pomorskiej ZHP. Polecam lekturze i chwili zadumy.

„Czuwaj! Tak zapewne powiedziałaby teraz do nas na powitanie Druhna Lucyna, widząc nas zebranych na tej smutnej, pełnej bólu i cierpienia uroczystości. Jeżeli powiem, że żegnamy harmistrzynię Lucynę Andrysiak – może to zabrzmieć sztucznie, zbyt oficjalnie, obco. Powiem więc – zebraliśmy się, aby pożegnać i odprowadzić na miejsce wiecznego spoczynku wezwaną na Wieczną Wartę Druhnę Lucynę. Tak Ją będziemy wspominać i pamiętać.
Druhnę Lucynę!
Uśmiechniętą, pełną życia, radości, ciepła i miłości.

Chciałoby się powiedzieć bardzo wiele, jednak brakuje słów – żadne z nich nie wyrażą żalu po jej stracie, ani uznania dla jej dokonań. Stoję tutaj, bo chcę w ten sposób w imieniu osieroconej, tak, osieroconej, braci harcerskiej, oddać hołd naszej kochanej Druhnie Komendantce.

Zawsze życzliwa, zawsze pogodna, zawsze potrafiąca się wsłuchać w cudze problemy. Wyciągała swą pomocną dłoń do każdego, kto tylko pomocy potrzebował. Żyła dla innych, dla ukochanych córek, dla męża, dla rodziny, dla licznych przyjaciół, często zapominając o swoim zdrowiu, nie zawsze znajdując czas na swoją wielką pasję – żeglarstwo.
My, harcerze, byliśmy dla niej ważni. W szarej harcerskiej lilijce zamknął się cały Jej świat. Dla nas przemierzała kilometry, by zasiąść choć na chwilę przy wspólnym ognisku, zaśpiewać piosenkę. To dla nas miała zawsze dobre słowo, radę, wsparcie w sytuacjach kryzysowych. Jak nikt potrafiła godzić przysłowiowy ogień z wodą. Była dobrym duchem tej chorągwi.
Nasza obecność tutaj jest wyrazem wielkiej wdzięczności dla Druhny Lucyny za wychowanie kilku harcerskich pokoleń zgodnie z Prawem i Przyrzeczeniem Harcerskim, którym zawsze była wierna.
Olu i Agnieszko! Przyrzekamy Wam, że Wasza Mama zostanie na zawsze w naszej pamięci, że będziemy dbać o to, by ci, którzy przyjdą po nas, wiedzieli, kim była i ile dla nas znaczyła.

Druhno Lucyno!
Odeszłaś tak niespodziewanie. Wypełnienie pustki, którą po sobie zostawiłaś wydaje się wręcz niemożliwe. Możemy Ci tylko obiecać, że na zawsze będziesz w naszych sercach i pamięci. Wiemy, że jesteś teraz w lepszym miejscu i mamy nadzieję, że jeszcze kiedyś będziemy mogli się spotkać. I każdy napotkany harcerz pozdrowi Cię tak, jak Ty to robiłaś przez wiele lat i tak jak my robimy to teraz. Czuwaj!”

hm. Barbara Małecka

Mikro wyprawy w doborowym towarzystwie

Mikro wyprawy to idea do której zachęca Łukasz Długowski. Chce on obudzić w nas potrzebę odnajdywania piękna w otaczającym najbliżej nas świecie. Więcej na temat tego co przedstawia dowiesz się z jego strony: http://www.mikrowyprawy.com.pl

W harcerstwie, już wymagania pierwszego stopnia obejmują zadania związane z poznaniem swojej okolicy, swojego domu i szkoły. Czy dzisiaj wystarczająco dbamy o to by nasi wychowankowie dobrze czuli się w otoczeniu i umieli dostrzegać piękno małej ojczyzny? Na to pytanie powinien sobie odpowiedzieć każdy drużynowy i instruktor zajmujący się pracą z kadrą.

Gdy chcę pobiegać zakładam buty, wychodzę w domu i biegnę. Przed siebie. Tam gdzie mnie oczy poniosą. Tak też powinno być z odkrywaniem naszego najbliższego świata. Każdy z nas powinien doskonale poznać najbliższe lasy, parki, miejsca kultury i sportu. Dzięki temu mamy większą szansę by nasze życie było ciekawsze, bogatsze w kolory i rozmaite wrażenie zapadające na dłużej w pamięci.

Zatem planując swoją najbliższą wyprawę z drużyną czy paczką przyjaciół wyjdź przed siebie z otwartą głową na piękno otaczającego nas życia. Niech spacer w doborowym towarzystwie od dziś będzie Twoją tradycją i na stale barwnie uzupełni Ci czas.

 

Komentarz Przewodniczącego ZHP do obowiązującego Prawa Harcerskiego

Druhny i Druhowie,
XXXIX Nadzwyczajny Zjazd ZHP zmienił treść dziesiątego punktu Prawa Harcerskiego. Ta zmiana wytworzyła zobowiązanie do zmiany komentarza do Prawa Harcerskiego. Można było zmienić komentarz tylko w tym zakresie, ale można było również podejść do tematu kompleksowo. Przez Związek w tej kadencji przetoczyła się dyskusja, wywołana decyzjami XXXVIII Zjazdu ZHP, nad brzmieniem całego Prawa Harcerskiego. Ta dyskusja nie dotyczyła tylko różnych wersji niektórych punktów prawa czy też redakcji całkiem nowych punktów, ale także, a może przede wszystkim wartości, jakie są dla każdego harcerza jak i organizacji najważniejsze. To była bardzo ważna i wartościowa dyskusja. Nie doprowadziła ona do głębszych zmian Prawa Harcerskiego. Zjazd ZHP podjął decyzję o pozostawieniu dziewięciu punktów Prawa Harcerskiego w tradycyjnej formie. Z szacunku jednak dla wniosków płynących z przeprowadzonej dyskusji razem z konwentem Rady Naczelnej postanowiłem zaproponować nowy komentarz do obowiązującego Prawa Harcerskiego, aby uwzględniał najważniejsze wartości czy też zagrożenia wskazywane w tej dyskusji. To subiektywny wybór, dlatego forma Komentarza Przewodniczącego wydaje się być najbardziej odpowiednia. Poddaliśmy tę propozycję pod konsultację członkom Rady Naczelnej i Głównej Kwatery podczas ostatniego w tej kadencji posiedzenia RN ZHP. Zaproponowane poprawki staraliśmy się uwzględnić i cieszy nas życzliwe przyjęcie zaproponowanego Komentarza.
Komentarz napisany jest w formie męskiej, tak jak samo Prawo Harcerskie. Proszę zatem Szanowne Druhny, aby wszelkie sformułowania dotyczące harcerza odczytywały jako dotyczące również harcerki.
Czuwaj!
hm. Dariusz Supeł
Przewodniczący ZHP

1. Harcerz sumiennie spełnia swoje obowiązki wynikające z Przyrzeczenia Harcerskiego.
Prawo Harcerskie jest dla harcerza drogowskazem postępowania w codziennym życiu, ono determinuje jego zachowanie i sposób działania. To gotowość do wyruszenia na harcerski szlak, z otwartością do poszukiwania czegoś więcej oraz otwartością wobec drugiego człowieka z wszystkimi jego zaletami i słabościami, będąc stale gotowym do niesienia pomocy każdemu, który jej potrzebuje. Harcerz sumiennie i rzetelnie spełnia swoje obowiązki, jakie nakłada wyznawana przez niego religia. Harcerz jest świadom swoich zobowiązań wobec najbliższych oraz wobec wspólnoty harcerskiej, lokalnej i polskiej. Pracuje na rzecz dobra wspólnego i swojej lokalnej społeczności. Jest zaangażowanym obywatelem i dobrym Polakiem.

2. Na słowie Harcerza Polegaj jak na Zawiszy.
W powszechnej w obecnym świecie erozji języka, braku odpowiedzialności za wypowiadane słowa i podejmowane zobowiązania, szczególnego znaczenia nabiera ta od zawsze harcerska cnota – prawdomówność i odpowiedzialność. Harcerz musi być nie tylko odpowiedzialny za to co mówi, ale przede wszystkim za to, jak realizuje wypowiadane obietnice, zobowiązania, przyrzeczenia. To odpowiedzialność także za to, w jaki sposób formułuje swoje opinie, oceny o innych, przedstawia fakty, buduje komunikat. Język, którym posługuje się harcerz jest wolny od agresji, nienawiści, złości.

3. Harcerz jest pożyteczny i niesie pomoc bliźnim.
Harcerz jest wrażliwy na potrzeby drugiego człowieka i gotowy do służby na jego rzecz. Swoje zdolności i umiejętności wykorzystuje wspierając innych w potrzebie, niesie bezinteresowną pomoc służąc dobru wspólnemu. Chęć niesienia pomocy innym towarzyszy harcerzowi w każdej chwili. Wypełniając ją jest gotów ponosić trudy i pokonywać przeszkody. Aktywnie obserwuje otaczający go świat, a następnie chętnie działa na jego rzecz. Pożyteczność harcerza przejawia się w jego otwartości oraz tym, że jego działania są zawsze przemyślane i aktywne.

4. Harcerz w każdym widzi bliźniego a za brata uważa każdego innego harcerza.
Dla harcerza każdy człowiek jest ważny. Obca jest mu obojętność, pogarda dla słabszych, chorych, wykluczonych społecznie. Harcerz dostrzega drugiego człowieka i stara się go zaakceptować z jego słabościami, odmiennościami i odnajduje w nim dobro.
Akceptuje ludzi o innych poglądach, orientacji, wyznawców odmiennych religii, filozofii i przekonań, dostrzega bogactwo wynikające z różnic kulturowych i odmiennych tradycji.
Harcerz należy do wielkiej rodziny skautowej i przyjmuje jej wielokulturowość jako dar, bez względu na kolor skóry, religię czy pochodzenie. Jest otwarty na innych, szanuje ich i stara się zrozumieć.

5. Harcerz postępuje po rycersku.
Postępować po rycersku to znaczy być człowiekiem honoru. Mieć odwagę i siłę przeciwstawiać się złu, przemocy, nietolerancji. Postępować po rycersku to znaczy zajmować stanowisko w słusznej sprawie, nie chować głowy w piasek gdy komuś dzieje się krzywda. Przyjmować odpowiedzialność za swoje czyny. Postępować po rycersku, to także śmiało głosić i bronić swoich wartości i przekonań, a także otwarcie przyznawać się do błędów i pracować nad sobą. Postępować po rycersku to być uprzejmym, szanować starszych i słabszych.

6. Harcerz miłuje przyrodę i stara się ją poznać.
Człowiek jest częścią przyrody. Życie w zgodzie z nią i szacunku dla niej jest wpisane w jego rozwój. Harcerz jest wrażliwy na otaczający świat przyrody, konsekwentnie stara się przyczyniać do jej ochrony. Harcerz rozsądnie korzysta z natury, umiejętnie wykorzystuje energię, wodę, racjonalnie gospodaruje odpadami. Poprzez kontakt z przyrodą, korzystanie z jej piękna i zasobów, harcerz coraz lepiej ją poznaje i rozumie. Wszędzie tam, gdzie przyroda jest zagrożona, harcerz staje w jej obronie. W czasach wielkich szkód w przyrodzie wywołanych działalnością człowieka, odpowiedzialność za dar natury, który jest darem nam powierzonym, jest dla harcerza odpowiedzialnością szczególną.

7. Harcerz jest karny i posłuszny rodzicom i swoim przełożonym.
Posłuszny i karny jest harcerz w pierwszej kolejności wobec siebie i zasad zawartych w Prawie i Przyrzeczeniu Harcerskim. To one nakazują szacunek do drugiego człowieka. W swoim życiu harcerz pełni różne role. Jest więc najpierw dzieckiem i młodym człowiekiem, a potem rodzicem, podwładnym i przełożonym. Umiejętność akceptowania hierarchii w życiu społecznym, wykonywanie powierzonych obowiązków, docenianie roli, wiedzy i doświadczenia tych, którzy w różnych momentach mogą być przełożonymi lub podwładnymi, to duże wyzwanie. Tak rozumiane karność i posłuszeństwo budują ład społeczny. Pozwalają czerpać z wiedzy i doświadczeń starszych pokoleń. Harcerz wszystkie polecenia i zadania wykonuje po niezbędnej refleksji.

8. Harcerz jest zawsze pogodny.
Pogoda ducha i zadowolenie powinny towarzyszyć harcerzowi w całym jego życiu. Optymizm, wiara, pozytywne emocje budują człowieka gotowego na wyzwania. Ta dobra energia i poczucie humoru dają harcerzowi siłę w chwilach trudnych. Radość z życia, umiejętność doceniania tego co się ma, szukanie pozytywów i wyciąganie wniosków na przyszłość z tego co się nie udało, to postawa dobrego harcerza. To znajdowanie w każdej, nawet najtrudniejszej sytuacji jej pozytywnej strony, nie poddawanie się. Znajdowanie siły i pogody ducha w wartościach, w które wierzymy i w naturalnej dobroci drugiego człowieka.

9. Harcerz jest oszczędny i ofiarny.
Harcerz jest oszczędny i ofiarny to znaczy, że ma umiejętność gospodarowania posiadanymi zasobami w sposób racjonalny. Harcerz jest oszczędny bez względu na swój status materialny, szanuje wspólne dobro, z którego korzysta. Z jednakową troską traktuje dobra własne jak i wspólne. Harcerz jest ofiarny, gotów się dzielić nie tylko swoimi dobrami materialnymi, ale także swoim czasem, wiedzą, umiejętnościami i talentami. Harcerz, nie marnuje czasu na bezcelowe zajęcia. Planuje swój czas i przyszłość, by w optymalny sposób wykorzystać swoje zdolności i predyspozycje.

10. Harcerz pracuje nad sobą, jest czysty w myśli, mowie i uczynkach, jest wolny od nałogów.
Harcerz niezależnie od wieku, stopnia czy funkcji dba o swój rozwój fizyczny, duchowy, intelektualny, społeczny i emocjonalny. Stosuje ich właściwe proporcje dostosowując do swoich indywidualnych potrzeb i możliwości. Praca nad własnym rozwojem pozwala mu być człowiekiem gotowym na podejmowanie wyzwań, jakie niesie z sobą dzisiejszy świat. Myśli, słowa i czyny harcerza są spójne. Harcerz odpowiedzialnie wybiera między dobrem a złem. Szanuje drugiego człowieka – w tym jego intymność i seksualność. Nieustannie odrzuca nałogi, które osłabiają ducha i ciało, ćwicząc tym samym siłę swego charakteru. Świadomy i dobrowolny wybór abstynencji od alkoholu, tytoniu i narkotyków i innych środków odurzających pozwala harcerzowi na panowanie nad własnymi słabościami, a zarazem dzięki takiej postawie na skuteczne przeciwdziałanie nałogom w społeczeństwie. Wystrzega się jakiejkolwiek nienawiści w mowie, uzależnienia od czegokolwiek i umiarkowanie korzysta z rozrywek.